1999 Depreminden hemen sonra yapılan çalışmalarla geliştirilmiş ve Kandilli rasathanesi tarafından test edilip onaylanmış olan SYSMOLARM deprem alarmı, deprem alarmları içersinde p dalgasını ölçümleyen nadir alarm cihazlarındandır. Piyasada satılan çin malı deprem alarmları çoğunlukla piezzo sensör ile çalışmakta ve titrelşim alarmı şeklindedirler bundan dolayı deprem başladığında sizi utyarırlar p dalgası ölçümleyen, deprem uyarı sistemi ise depremden 10ila 45 saniye öncesinde, deprem alarmı sesi ile sizi uyarır.
SYSMOLARM
DEPREM ERKEN UYARI SISTEMI
TEORİK BİLGİ:
Deprem olarak adlandırdığımız olgu, yerkabuğunda var olan bir çatlağın (fayın) kayması (kırılması) ile ortaya çıkan enerjinin dalgalar şeklinde yayılmasıdır. Bu dalgalar 3 türde toplanabilir:
P dalgaları : İtme-çekme şeklinde ilerlerler. En hızlı ilerleyen sismik dalgalardır. Hızları saniyede ortalama 4-7 km arasındadır.
S-dalgaları : Yukarı-aşağı dalgalanma şeklinde ilerlerler. P dalgalarından iki kat daha yavaştırlar. Hızları saniyede 2-5 km arasındadır.
Yüzey dalgaları: En yavaş ve en etkili dalgalardır. Çok fazla yer hareketi yaratırlar ve etkileri uzun sürer. Genelde hasarı bu dalgalar yaratır.
ÇALIŞMA PRENSİBİ:
Cihaz, sismometre esasına göre çalışır. Yer merkezine oranla sabit duran manyetik bir kütle ile P-dalgaları ile hareket eden manyetik akselometre sensörü aracılığı ile öncü P veya S dalgalarını hisseder, dolayısı ile oluşan depremi, daha teklikeli yıkıcı yüzey dalgaları henüz ulaşmadan farkedip sizi uyarır. Sistemin bina vibrasyonlarından etkilenmemesi için, vibrasyonları deprem dalgalarından ayıran alçak geçirgen filtre ile hata riski minimize edilmiştir. Tüm algılamalar, sisteme entegre mikroişlemci ile değerlendirilmekte ve algılamanın gerçekliği test edilmektedir, bu da sistemin güvenirliğini bir kat daha arttıran bir unsurdur.
YARARI NEDİR:
Depremlerde oluşan yıkımların, yüzey dalgalarının ulaşmasından 10-15 saniye sonra gerçekleştiği bilinmektedir. Bu süre zarfında yapabiliyorsanız binayı terketmeniz (zemin ve birinci katlarda bulunanlar için) veya bulunduğunuz mekan içinde daha önce saptadığınız güvenli bir bölgeye sığınmanız gereklidir. Dolayısı ile bu süre altın saniyeler olarak adlandırılır. Bu aşamada sistemin 2 temel yararı olduğundan bahsedebiliriz:
1) Depremin merkezine olan uzaklıkla orantılı olarak size süre kazandırır. Bu süre yaklaşık olarak 10-45 saniye civarındadır.
2) Depreme uykuda yakalanmanız halinde, sizi uyandırarak çok değerli bir süreyi kaybetmenizi önleyecektir.
Size altın saniyeler kazandırır!
MONTAJ:
GEREKLI EKİPMAN: DARBELI MATKAP, 7mm ELMAS UÇ, SU TERAZISI veya ŞAKÜL, YILDIZ TORNAVİDA
Cihazı, kutusu içinde bulacağınız dübel ve vidalar aracılığı ile, binanızın kolonlarından birisine, cihazın sağ ve sol kulaklarındaki 2`şer adet deliği kullanarak noktadan tespit ediniz. Cihazın yere tam olarak paralel durması gereklidir. Bunun için bir su terazisi veya şakül kullanınız. Cihaz, açma-kapatma düğmesi sağ altta kalacak şekilde monte edilmelidir. Adaptör ile cihaz arasında en az 50 cm mesafe olmalıdır. Dikkat: Cihazın kolona doğru düzlemde ve sağlam olarak monte edilmemesi, sensörün algılama hassasiyetini etkileyecektir.
DEVREYE ALMA:
Cihaz ile birlikte verilen adaptörü prize takınız. Adaptörün diğer ucundaki fişi ise cihazın sağ üst köşesindeki girişe sıkıca oturtunuz. Cihazın sağ alt köşesindeki açma-kapatma tuşuna basınız. Bu anda, dijital ekranda yanıp sönen bir - gözükecektir. Bu gerçekleşmiyor ise, cihazınıza elektrik gelmiyor demektir, fişlerin oturup oturmadığını kontrol ediniz, cihazı kapatıp bir süre bekleyip tekrar açınız. Bir süre sonra bu - söner ve ekranda cihazın otomatik testten geçtiğini gösteren bir 'O' belirir ve kısa bip sesi duyulur. Bu gerçekleşmeyip ekranda ‘-‘ belirirse, cihazınızdaki sensör, sürekli algılama yapıyor, normal çalışma konumuna geçemiyor demektir. Cihazın bağlantı vidalarının sıkılığını kontrol ettikten sonra cihazı kapayıp tekrar açarak tekrar deneyiniz. Cihaz, sallanmayacak şekilde sağlamca tespit edilmedikçe, çalışmaya başlamayacaktır. Ekrandaki 'O' kısa bir süre sonra kaybolacak ve cihaz aktif duruma geçecek, ekranda ‘a' harfi sürekli olarak çizilecektir.
ÇALIŞMA:
Cihazınız, ekrandaki ‘a' harfinin tarandığı konumda aktiftir, algılayacağı öncü dalgaların şiddetine göre sesli uyarı verecektir. Çok düşük şiddetteki algılamalar, aralıklı bip tonları ile yanıtlanırlar, ekranda ‘a' taraması devam eder. Daha şiddetli depremler (4.5 üzeri), deprem şiddetine bağlı olarak değişen sıklıkta bip tonları üretir ve bunların süresi de deprem şiddetine bağlı olarak artar. Ekranda ise 4 ile 9 arasında şiddet değerleri belirecektir. Bu değerler, yeni bir algılama olmadıkça değişmeyecektir. Ekranda yazılı olan değeri silmek için cihazın kapatılıp tekrar açılması gereklidir. 5’in altındaki depremlerde cihazınızın sizi uyarmasını istemiyor iseniz, cihazın alt ortasındaki swici sola çekiniz.
Not: Ekrandaki değerler, binaya yansıyan dalga şiddetinin gösterimi olup, Richter ölçeği ile doğrudan ilişkili değildir.